عشق اینه! بنز معماری

Mercedes Benz W114/W115

        اگه به لوگوي گوشه صفحه يه نگاهي بندازين متوجه ميشيد که من يکي از طرفدارهای پرو پا قرص مرسدس بنزم اونم W114 که تو ايران به بنز معماري معروفه.حالا مي خوام براتون از قشنگي هاي اين ماشين بگم تا بفهميد اصلا ماشين چيه؟

         طراحي و ساخت اين مخلوق خارق العاده در سال 1967تموم شد و بالاخره در سال 1968 متولد شد و به بازار اومد. این عروسک با نام یا همون شماره اتاق W114  تا سال 1972 تولید شد. اواسط سال  1972 بود که به سن بلوغ رسید و یه کم تغییر کرد و به اسم W115 تغییر نام داد و توليدش تا اواخر سال 1975 (بعضیا میگن اوایل 1976) ادامه داشت.

شاسي و اتاق اين اتومبيل از نوع W114 و W115 است و موتورهاي  -190-190D-200-200D-220-220D-230.4-230.6-250-280 رو ميتونيد روي اون ببينيد (البته درمورد اینکه هرکدوم این موتورها تو چه سالی روش نصب شدند و علاوه بر موتور چه ویژگیهای دیگه ای داشتند بحثش مفصله). همونطور که تو قسمت روش هاي نامگذاري توضيح داديم عدد سه رقمي نشان دهنده يک دهم حجم موتوره. مميزي که در انتهاي دو مدل 230.4 و 230.6 اومده نشون ميده که اين خودرو 4 سيلندره يا 6 سيلندره. اما تفاوت این دو مدل W114 و W115 تو چیه؟ اگه یه مقدار دقت کنید خودتون متوجه میشید. این دوتا عروسکی که توی عکس بالا میبینید از نوع W114 هستند. (یعنی همون اولی هاشن. اینم جشن تولدشونه) به چراغهای عقب، سپر جلو ، شیشه درب راننده، آیینه بغل ها و محل نصب پلاک دقت کنید. خب!؟ توی مدل W115 چراغهای عقب فرق میکنه و چهارتا خط برجسته بزرگ روی طلقش داره(که الان اکثرا از اوناست)! سپر جلوی W115 لاستیکش دو قسمته و پلاک وسط سپر نصب میشه! شیشه درهای جلو هم اینطوری دو تکه نیست و لچکی (همون مثلثه که میگرده و باز میشه) رو نداره! بلکه فقط یه شیشه داره! توی مدلW114 آیینه بغلها پایه دارن و روی بدنه بسته میشن، اما توی مدل W115 آیینه ها مستقیما گوشه شیشه بسته میشن!(برای مثال شبیه آیینه پراید) زه های دور شیشه و سفقش هم یه مقداری فرق داره!

      سيستم تعليق این دلبر قشنگترین قسمتشه! تعلیق مستقل جلو و نيمه مستقل عقب که شامل ديفرانسيل سه تکه و فنر هاي مارپيچ و کمک فنر های گازیه (البته گازی-روغنی) به اين اشرف ماشین ها این امکان رو ميده که تو پستي و بلندي ها هرچرخ به صورت مستقل عمل کنه و حتي در بدترين شرايط از کج شدن ماشین به سمت گودي جلوگيري کنه. نکته بسيار جالب ديگه اي که تو سيستم تعليق عقب اين خودرو ديده ميشه سيستمیه که باعث ميشه ارتفاع ماشین به طور خودکار تو سرعت هاي بالا کاهش پیدا کنه تا فرمون گيريش آسونتر بشه.(قابل توجه اونایی که پیکان رو ارتفاع میزنن) مزيت ديگه ای که اين سيستم داره اینه که موقع هنگام پر بودن صندوق عقب و سنگين بودن عقب ماشين چرخ ها کمي تغيير زاوي داده و از هم باز ميشن ( \ــــــoــــــ/ ) تا با افزايش فاصله چرخ ها از لمبر زدن ته خودرو جلوگيري بشه.

 یه نکته جالب این که چرخهاش با 5تا پیچ روی دیسک بسته میشه نه با مهره! مزیّتش هم اینه که هم فشار بیشتری رو تحمل میکنه و توی شتابگیریهای سریع یا ترمز گرفتن های شدید آسیب نمیبینه! هم اینکه پیچ وقتی سفت میشه و دوباره باز میشه بهش فشار میاد و استحکامش رو از دست میده! اینطوری میتونید هرچندوقت یه بار پیچها رو تعویض کنید که خیالتون راحت باشه! نه! اصلا فکر اینو نکنید که پیدا کردن سولاخ(سوراخ) پیچ ها کار سختیه!! چون دسته زاپاس بندش بهتون کمک میکنه که این کار رو راحتتر انجام بدید.

    فرمونشو بگم! سيستم فرمون اين خودروی زیبا که از همون روش میله مارپیچ استفاده میکنه، بين دو چرخ جلوش يه فنر و کمک فنر داره که باعث ميشه با افتادن يکي از چرخ هاي جلو تو چاله يا رفتن سنگ زير چرخ، فرمون به اين طرف و اون طرف کشيده نشه.(کسایی که پيکان،هيلمن و امثال اون رو سوار ميشن با اين مشکل آشنا هستند و گاهي از خستگي گردن و کتف گله مي کنند ولي دليلشو نميدونن.).جعبه فرمونش در نوع معمولي (غير هيدروليک) طوري تنظيم شده که با نيروي کمي به راحتي ميگرده(در حالت درجا از پيکان نرمتر و از405 فقط کمي سفت تر و در حال حرکت ازفرمان 405 هم نرمتره!).(هيدروليکش که يه چيز ديگس). مصرف سوختش تو مدل220(مدل هاي ديگه رو دقيقا نميدونم) 12ليتر در 100Km شهري و 9 ليتر در 100Km جاده ايه که تقريبا نه، بلکه دقيقا با 405 و سمند و پرشیا برابري ميکنه.

        پدال گازش برخلاف همه ماشینها که باسيم به دريچه گاز موتور وصل ميشن به کمک چند اهرم فلزي به دريچه گاز کاربراتور ميره که باعث سفت نشدن پدال گاز پس از چند سال و افزايش بيش از حد طول عمرش ميشه. نکته قابل توجه ديگه توی اين ماشین سيستم ترمز دو مدارشه(به صورت ضربدری)  که در صورت بريدن يا نقص يکي از چرخ ها فقط ترمز دوتا چرخ از کار مي افته (و یه چراغ قرمز روشن میشه که میگه ترمز خالی کرده یا ترمز دستی آزاد نشده یا ساسات بالاست) نه هر چهارتا چرخ! حالا راننده به جای اینکه بره ته دره یا بزنه 101نفر رو ناکار کنه، ميتونه با همون دوتا ترمز خودرو را متوقف کند. بد نيست اين هم بدونيد که هر چهار ترمز اين خودرو از نوع ديسکي خنک شونده است. اين خودرو ترمز دستي به اين صورت که مي شناسيد نداره،بلکه علاوه بر پدالهاي گاز ترمز و کلاچ در انتهاي سمت چپ یه پدال کوچیک ديگه وجود داره که کار ترمز دستي رو میکنه. با فشار دادن اين پدال چرخ هاي عقب قفل شده (و همون چراغ قرمز روی صفحه روشن میشه!) و براي آزاد کردنش کافيه ضامني که روي داشبورد و در سمت چپ فرمان قرار داره رو بکشيد تا پدال به جاي قبلیش برگرده و قفل چرخ ها آزاد شه.

          سيستم جالب ديگه که در نقشه سيمکشي برق اين زیبارو وجود داره اينه که به محض روشن شدن موتور برق استارتر قطع شده و مانع از درگير شدن دنده استارتر با فلايويل(Fly Wheel) و در نتيجه از بين رفتنش مي شه.اگه هنگام استارت زدن اتومبيل هاي ديگه سوييچ رو بيش از حد نگه داريد حتما صداي خرد شدن دنده استارتر رو میشنوید. (حتي پژو405 و پرشيا که مثلا بهترين ماشين های ايران خودرو هستن) واسه همین اگه ناشی بودید و ماشین زیر پاتون حاموش شد و دیگه روشن نشد نترسید. کافیه سوییچ رو ببندید و دوباره باز کنید. تازه! دنده استارترش هم به صورت جقجقه ای عمل میکنه که این مشکل پیش نیاد. بالاخره جقجقه هم بعد از چندسال ممکنه جرم بگیره و بر اثر کثیفی از کار بیافته. واسه اینم فکر شده!!!!! اونجایی که دنده به سر شفت استارتر وصل میشه یه حالت مارپیچ ساخته شده که اگه به صورت معکوس بگرده (موتور روشن بشه و دورش از استارتر بیشتر بشه) از جاش خارج میشه و با استارت زدن بعدی دوباره میره سرجاش!!!!!!

            تا حرف سیم و سیمکشی تموم نشده اینم بگم که یه سیستم خیلی جالب دیگه هم توی سیمکشی این ماشین وجود داره که ممکنه خیلیها ازش خبر نداشته باشن! اون سیستم جالب اینه که کویلش قویتر از حد نیاز درنظر گرفته شده (که جرقه های قویتری بزنه) و به وسیله یه مقاومت آجری  محدود شده! (اگه یه کم اونطرفتر از مخزن شیشه شور فابریکش که کنار باطریه نگاه کنید یه آجر کوچیک سفید رنگ میبینید که دوتا سیم بهش وصله) خب لابد میپرسید چرا قویتر ساختن که مجبور بشن محدودش کنن؟ جواب اینه که وقتی شما سوییچ رو میگردونید که استارت بزنید، قبل از روشن شدن ماشین، اون مقاومت از مدار خارج میشه و کویل با بیشترین قدرتش برق رو به سر شمعها میفرسته که جرقه قویتری بزنه و ماشین راحتتر روشن بشه! وقتی ماشین روشن شد دوباره اون مقاومت میاد و کویل رو به حد نرمالش میرسونه که هم مصرف برقش کمتر بشه و هم مهمتر از اون شمعها خراب نشن! حرف کوی و اینا شد، اینم بگم که یه پوشش لاستیکی روی دلکوی این ماشین هست که درصورت برق دزدی اجازه نفوذ جرقه به جاهای دیگه رو نمیده که باعث آتش سوزی بشه!

بازم براتون از سیمکشیش بگم! برای اینکه توی ماشین قشنگتر باشه و زیاد شلوغ نشه تعداد کلیدهای استفاده شده خیلی کمه! فقط یه کلید برای گرمکن عقب داره(که بیرون کشیدنیه) یه کلید هم برای فلاشر داره (اونم بیرون کشیدنیه) و یه کلید هم روی بخاریش داره!(که چرخوندنیه) یه کلید هم برای چراغهاش داره! اون کلیدی که برای چراغها داره خیلی باحاله! یه پله که در جهت ساعت بگردونید چراغهای کوچیک روشن میشه! یه پله دیگه بچرخونید چراغهای بزرگ روشن میشه! حالا توی هرکدوم از این سه حالت اگه اونو به بیرون بکشید مه شکن (قسمت پایین چراغ) روشن میشه! گفتم چراغ! نکات بسیار زیبایی توی چراغهاش وجود داره! اول چراغ جلو: چراغ جلوش همونطور که همتون دیدید سه قسمت داره که همش توی یه قاب قرار گرفته. قسمت بالاش برای راهنما و فلاشره، قسمت وسطش چراغهای اصلیه که چراغهای پارک هم توی همونه و قسمت پایینش مه شکنه! اما نکته جالب توی چراغهای عقبش اینه که هیچ لامپ دوکنتاکتی توی بنز پیدا نمیشه!(بجز لامپ بزرگ جلو) مزیتش هم اینه که وقتی چراغ کثیف باشه (یا طلقش ایرانی باشه و مات بشه) تشخیص دادن تغییر میزان نور مشکل میشه و خطر تصادف از عقب رو زیاد میکنه! اما اینطوری راننده پشت سر میبینه که یه چراغ دیگه روشن شد و به سرعت تصمیم میگیره! توی این چراغهای عقب پستی و بلندی های حساب شده ای داره که باعث میشه نور یکنواخت بشه و مثل بعضی ماشینا (نمیگم پراید و پژو و حتی شورلت و...) موقع روشن شدن چراغ لامپش معلوم بشه و هم زشت بشه هم چشم رو اذیت کنه! خب داشتم از کلیدهاش میگفتم. برای بوق زدن که کافیه دست مبارکتون رو روی مستطیل وسط فرمون فشار بدید تا بوق قشنگش به صدا در بیاد (این بوقهایی که پیکان بازها به اسم 1011 روی پیکانشون میبندن بوق فابریکه بنزه!). برای زدن برف پاککن همون کاری رو میکنید که موقع بوق زدن توی پیکان میکنید. برای تعیین سرعت برف پاککن یه کلید فسقلی روی دسته راهنما هست که برای اینکار کمکتون میکنه!

خب چیزی که همه جوونهای امروزی دوست دارن سیستم صوتیه! سيستم صوتي فابريک این ماشین یه دستگاه راديو FM/AM و پخش کاست Becker است که شکل کليدها ، ولوم و تنظيم کننده موجش با کليد چراغها ،بخاري،فلاشر و... هماهنگه. بلندگوش هم یه باند خربزه ایه کوچیکه که وسط داشبورده و تو مدلهای سفارشی یدونه هم عقبش داره! (این عکس مال مدل W109 بوده، اما مال این هم رادیوش همینه!)

 بخاري و کولر اين خودرو هم قابليت انتقال هواي گرم بخاري و هواي خنک کولر(تنها با حرکت دادن يک اهرم) به قست عقب براي سرنشينان عقب رو داره.(البته کولر رو همه مدلهاش نداره)

ارتفاع زياد چرخ ها و ارتفاع کم کف خودرو گذشته از این که باعث میشه توی پستی وبلندی نرمتر حرکت کنه، باعث شده توی کابينش سقف بلند و فضاي دلبازی داشته باشه. اين بلندي سقف امکان بلند بودن ارتفاع صندلي رو میده و توش رو راحتتر میکنه. از راحتيش هرچی بگم کم گفتم (به قول بابابزرگم که 50ساله بنز سواره: «هرکي يه بار تنش به صندلي بنز بخوره هيچ ماشين ديگه اي نميتونه سوار بشه»). اگه به شيشه جلوي اين عروس رویایی با دقت نگاه کنين، کناره شیشه جلوش قوص زيبايي ميبينيد که علاوه بر اينکه باعث بهتر شدن ديد اطراف ميشه، توی آيرو ديناميک ماشين تاثير خیلی زیادی داره و با هدايت هوا به کناره ها و دادن فاصله کمي از اتومبيل به هموا سبب ميشه وقتی شيشه ها رو پايين ميکشيد هوا با فشار به درون ماشين وارد نشه(اگه شيشه هاي پيکان،پرايد،پزو405،سمند و... را در اتوبان پايين بکشيد متوجه هور هور کردن هوا در کابين ميشيد). در کناره گلگيرهای عقب اين خودرو قوص ماهرانه تري ديده ميشه.(وقتی از بالا با دقت نگاه کنید این قوص رو احساس میکنید) کار اين قوص هدايت  هواي کنار ماشين به پشتش و جلوگيري از ايجاد خلاء در پشت ماشینه.(وجود خلا در پشت ماشين باعث ايجاد يک نيروي مقاوم بر خلاف جهت حرکت ماشين ميشه و مصرف سوختش رو افزايش و سرعتش رو کاهش ميده.) کم بودن اين خلاء در پشت ماشين باعث ميشه تا هنگام حرکت توی جاده هاي خاکي، خاک در فاصله کمتري از ماشين بلند شده و بادي که از روي شيب حساب شده صندوق عقب عبور ميکنه باعث خوابوندن خاک بشه. به همين دليل پشت مرسدس بنزها خاک از صندوق عقب بالا تر نمیاد و راننده ميتونه پشت سرش رو به راحتي توی آيينه ببينه.

مهمترین نکته ایمنی این ماشینه! در هنگام تصادفات شدید از جلو، برای جلوگیری از آسیب دیدن سرنشینان، موتور این دلبرک به زیرش هدایت میشه و داشبورد نرمش هم با یه تغییر زاویه قشنگ بالا میاد و مانع از پرتاب شدن سرنشین به بیرون میشه.(میتونید فیلم تست تصادفش رو گیر بیارید و ببینید. اگه کسی پیدا کرد به من هم بگه! من اینو توی یه برنامه علمی دیدم که شبکه 4 درمورد تاریخچه تصادفات پخش میکرد). میل فرمون تلسکوپی و فنریش مانع آسیب دیدن راننده میشه.((سمند سورن مجهز به تکنولوزی پیشرفته روز دنیا و فرمان تلسکوپی ؟!!!!)) یعنی اینکه اگه ضربه از طرف راننده به فرمون وارد بشه و خیلی شدید نباشه فرمون به صورت فنری میره پایین و میاد بالا!(اما با فشار خیلی زیادی این فنر کار میکنه! سعی نکنید با مشت امتحانش کنید. چون اونطوری فقط بوق میزنه!) اما اگه ضربه از سمت بیرون به طرف راننده باشه میل فرمون جمع میشه که به راننده آسیب نزنه! اما چون میل فرمونش دو قسمت داره در اولین مرحله از اون قسمت جدا میشه و اگه تصادف خیلی خفن باشه اون تلسکوپی و بند و بساط عمل میکنه!

            قشنگ بودن يا نبودن هر چيزی بستگي به سليقه شخصي هرکس داره ولي من از ديد خودم قشنگي هاي ظاهري اين عروسک رو اینطوری میگم: به نظر من طراحي اين خودرو یه نوع تلفيق و نقطه عطف بين خودروهاي کلاسيک قديمي(مانند 170-180 و...) و خودرو هاي مدرن امروزيه. اگه با دقت به گلگيرهاي اين اسطوره نگاه کنيد متوجه ميشيد که طراح ميخواسته همون شيب قشنگی که روی گلگير هاي بيرون زده مدل 170 وقبل از اون هست رو به فراموشی نسپاره و توی يه حالت جديد و مدرن بيان کنه! واسه همین طراح این شیب زیبا رو تو دهانه گلگیرها به کار برده. براي اينکه ارتفاع عقب ماشين کمي پايين تر به نظر بیاد و یه حالتی شبیه به خیز برداشتن یوزپلنگ رو تداعی کنه دهانه گلگير عقب از دهانه گلگير جلو پايين تر درنظر گرفته شده. جلوپنجره اون هم که طبق معمول تداعي کننده تمام خودروهاي لوکس مرسدس بنز قبل از اونه. اما تا حالا به برآمدگی قشنگ روی کاپوتش دقت کردید؟ بر آمدگي روي کاپوتش، کاپوت بنز 170 رو به یاد آدم میاره، اما این دیگه مثل اون یکی از گلگیرها جدا نیست، بلکه تو لباسي مدرن تا کنار گلگير ها کشيده شده.خلاصه که به نظر من بهترين ماشينه. هرکی مخالفه دستشو ببره بالا تا توجیهش کنم.